Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılında küresel belirsizlik ve jeopolitik riskler karşısında uyguladığı makroihtiyati politikalarla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Bu adımlar sayesinde kredi büyümesi enflasyonla uyumlu seviyelerde tutulurken, Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e ulaştı. Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması ise tamamen sonlandırıldı.
Küresel finans piyasalarındaki oynaklığın yaşandığı 2026’da TCMB, dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati tedbirler uyguladı. Ocak ayında yabancı para (YP) kredilere yönelik büyüme sınırları sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de limitlere büyüme sınırı getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise ihtiyaç, taşıt ve ticari krediler ile KMH limitleri için kredi büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere getirilen sınırlamalar sonucunda, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı. Program dönemi boyunca kredi faizleri, TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu seyretti. Fonlama maliyetlerindeki artış hem ticari hem de bireysel kredi faizlerine yansıdı. Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtların etkisiyle Türk lirası lehine gelişti.
Sıkı finansal koşullar reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamalarının altına çekti. YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı. Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıktı. Değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş ise YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,9’a yükselmekle birlikte tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu. Ocak 2026’dan itibaren kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı tanındı. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı.
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı. Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör SYR’si, Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve BDDK’nin yüzde 12’lik hedef oranının üzerinde seyretti.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri durduruldu. Bu kararın ardından 9,6 milyar dolar olan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026’da tamamen sıfırlandı. Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025’ten itibaren hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Tüzel kişi KKM bakiyesi, 2025 yılı ağustos ayındaki 200 milyon dolar seviyesinden Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduat içinde yüzde 26,2 paya ulaşan KKM bakiyesinin tasfiyesiyle birlikte, TL mevduatı teşvik edici rol çerçevesinde TL cinsi mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi. Bu kapsamda, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek, kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek ve yatırım-ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.
Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması, Türk lirası mevduatın payının artırılması ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar devam edecek. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşulları iyileştirilecek. İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak.
Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum amacıyla, AB mevzuatı da dikkate alınarak bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak. Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerinin sağlıklı sürdürülmesi, dengeli büyümeleri ve müşteri menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler yapılacak. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemelerin sadeleştirilmesi çalışmaları devam edecek. Uluslararası iyi uygulamalara uyum amacıyla bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak.
Kalkınma bankacılığının yeniden yapılandırılması ve etkinliğinin artırılması için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
