İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, dün gerçekleşen parlamento seçimlerinin ardından siyasi liderlere erken seçimden kaçınma çağrısında bulundu. Herzog, koalisyon görüşmelerine katılacak liderlerin masaya açık bir zihinle oturmasını beklediğini belirtti. Bu açıklama, ülkeyi yeni bir seçime sürükleme riskini engelleme hedefi taşıyor.
Cumhurbaşkanı Herzog, resmi seçim sonuçlarını gelecek hafta Merkez Seçim Komitesi Başkanı Noam Solberg’den teslim alacağını duyurdu. Ardından Meclise giren siyasi partilerin liderleriyle istişare sürecini başlatacağını aktardı. Herzog, her siyasi gruptan görüş alacaklarını ve değerlendirmelerde bulunacaklarını kaydetti.
Sandık başlarındaki katılımdan oldukça etkilendiğini ifade eden Herzog, uzun zaman sonra ilk kez son derece yüksek katılımlı bir seçim gerçekleştirildiğini söyledi. Bu durum, seçim sürecine olan ilgiyi ve demokratik katılımın önemini vurguladı.
İsrail’de dün yapılan parlamento seçimlerinde “çift zarf” olarak adlandırılan oylar hariç tüm sandıkların sayımı tamamlandı. Kanal 13 televizyonunun paylaştığı bilgilere göre, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53 milletvekilinde kaldı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku ise 48 milletvekili kazandı.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler, Meclise 19 milletvekili göndererek rekor düzeyde sandalye sayısına ulaştı. Ancak bu sonuçlarla hem Eisenkot hem de Netanyahu blokları, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon hükümeti kurmak için gerekli 61 milletvekili desteğine ulaşamıyor. Bu durum, koalisyon görüşmelerini kritik hale getiriyor.
Sandıkların kapanmasıyla birlikte gözler, 120 sandalyeli parlamentoya girmeye hak kazanan partilerin koalisyon senaryolarına çevrildi. Barajı aşan partilerin oy oranlarına göre sandalye dağılımı kesinleştikten sonra resmi süreç başlayacak. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, tüm parti temsilcileriyle görüşerek başbakan adayı önerilerini toplayacak.
Cumhurbaşkanı, hükümeti kurma görevini en çok oyu alan partiye vermek zorunda değil. Bunun yerine, 61 milletvekilinin desteğini alma ihtimali en yüksek olan lideri görevlendirecek. Görevlendirilen isim, koalisyon pazarlıkları için 28 günlük bir süreye sahip olacak ve bu süreye ihtiyaç halinde 14 gün daha eklenebilecek.
Eğer görevlendirilen lider hükümeti kuramazsa, Cumhurbaşkanı yeniden istişare yaparak Meclis içinde başka bir isme hükümet kurma görevi verebilir. Bu yeni ismin de 28 gün içinde koalisyon oluşturması gerekiyor. Bu sürede hükümet kurulamazsa İsrail Meclisinden başka bir ismin 61 milletvekilinin desteğini alabilmesi için 21 günlük süre tanınıyor.
Gerekli desteği sağlayan kişinin 14 gün içinde hükümeti kurması gerekiyor. Bu sürecin de sonuçsuz kalması halinde Meclis feshediliyor ve ülkenin 3 ay içinde yeniden seçime gitmesi gerekiyor. Bu senaryoda mevcut Başbakan geçici olarak görevine devam ediyor.
Bu durumda Binyamin Netanyahu, seçimleri kazanamasa dahi muhalefetin hükümet kurmakta başarısız olması halinde azami 6 ay daha geçici başbakanlık görevinde kalabilir. Bugüne kadar hiçbir partinin tek başına çoğunluk sağlayamadığı İsrail’de koalisyon protokollerinin tamamlanması büyük önem taşıyor. Tarafların uzlaşması durumunda kurulan kabine Meclisten güvenoyu alarak göreve başlayacak, aksi takdirde ülke yeniden erken seçime gidecek.
