Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki araştırmacıların analizleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü yeniden imar çalışmalarıyla artan konut arzının bölgesel kira enflasyonunu yavaşlattığını ortaya koydu. Analizler, bu durumun 2026’da depremden dolaylı etkilenen illerde de görülmeye başlanacağını vurguluyor.
TOKİ’nin deprem sonrası hızlı konut üretim kapasitesine dikkat çekilen TCMB Blog’da, tamamlanan konutların bölge dışındaki illere yönlendirilmesiyle etkinin daha geniş bir alana yayılacağı belirtildi. Bu tespitler, konut arzındaki iyileşmenin gelecek dönemde kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyebileceğine işaret ediyor.
TCMB Blog’da yayımlanan analizler, 6 Şubat sonrası deprem bölgesinde konut stokunun azaldığını ve kira fiyatlarının hızla yükseldiğini belirtti. Depremin etkisinin sadece bölgeyle sınırlı kalmadığı, göç hareketleri nedeniyle göç alan illerde de talebi ve kiraları artırdığı ifade edildi.
TCMB Blog yazarları Yusuf Emre Akgündüz ve Muhammed Hamza Kayrıcı’nın çalışmasına göre, deprem bölgesine yakın veya geçmişte güçlü göç ilişkisi bulunan illerde kiralar daha fazla arttı.
Deprem bölgesinde tamamlanan konut sayısı 2025’te 434 bine ulaştı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa edilen konutların sayısı 2025 yılı başında 201 bin, yıl sonunda ise yaklaşık 434 bine ulaştı. Bu rakam, deprem öncesi 3 yılda üretilen 213 bin konuta kıyasla konut arzında ciddi bir artış anlamına geliyor.
Deprem öncesi Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden alınan payı ortalama yüzde 12 olan deprem bölgesinin bu oranı 2025’te yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Merkez Bankası araştırmacıları, konut arzındaki artışın ardından deprem bölgesi, dolaylı etkilenen iller ve diğer iller olarak üç ayrı grupta kira fiyatlarını inceledi. Sonuçlar, konut teslimlerinin hızlandığı 2025’te deprem illerinde kira enflasyonunun yavaşlamaya başladığını gösteriyor.
Bu durum, deprem sonrası konut arzındaki kayıpla hızlanan kira artışlarının, arzın yeniden güçlenmesiyle ivme kaybettiğini ortaya koydu. Depremden dolaylı etkilenen illerde de benzer bir eğilim gözlendi. Bu illerde kira enflasyonu, 2024 ve 2025’te diğer illere yakın seyrederken, 2026’da belirgin şekilde daha düşük gerçekleşiyor.
Bu görünüm, deprem bölgesindeki konut arzının toparlanmasının, geri göç kanalıyla daha önce göç alan illerdeki kiralık konut talebini kademeli olarak azaltabileceğine işaret ediyor. İnşaat sektörü istihdamının da bölge dışına yönelmesi, konut arzındaki artışın daha geniş bir coğrafyaya yayılma potansiyelini gösteriyor.
