İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde (İYTE), Bitki Bilimi ve Teknolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, biberin mide rahatsızlıklarına yol açabileceği endişesiyle hareket edilerek biberde acılığa neden olan genin susturulması için bir çalışma başlatıldı.
İYTE Moleküler Biyoloji Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sami Doğanlar danışmanlığında yürütülen projede “Biberde Kapsaisin Sentaz Geni İçin CRISPR/Cas9 Sistemiyle Genom Düzenleme” ve “Biberde Kapsaisin Sentaz Geni (Pun1) Ekzon1 ve Ekzon2 Bölgeleri İçin gRNA’ların Geliştirilmesi” başlıklı çalışmalar 3 yıl boyunca devam etti. Proje, TÜBİTAK tarafından da desteklendi.
Çalışmada, CRISPR/Cas9 genom düzenleme teknolojisi kullanılarak biberdeki acılığı azaltıp diğer aromatik özellikleri koruyarak yeni bir tatlı biber çeşidi oluşturulması hedeflendi. Biberdeki acılık geni olan “Pun1” geni üzerinde yapılan genom düzenlemesi sonucunda biberin acılık özelliği ortadan kaldırıldı.
Proje lideri Prof. Dr. Sami Doğanlar, gen susturmanın belirli hücre tiplerinde veya dokularda ihtiyaç duyulmayan genleri bastırmak için kullanılan bir teknik olduğunu belirtti. Doğanlar, CRISPR/Cas9 teknolojisinin biber ıslah çalışmalarında yeni bir çağ açtığını vurgulayarak, bu teknolojinin ürün geliştirme süreçlerini hızlandırdığını ve daha yüksek verim ve ürün kalitesi özelliklerinin aktarılmasını sağladığını dile getirdi.
Öğretim Görevlisi Dr. Hatice Şelale Yıldız ise çalışmada yapılan DNA dizileme çalışmaları sonucunda hedef genlerde değişiklikler tespit ettiklerini ve bu değişiklikleri gözlemlediklerini belirtti. CRISPR teknolojisinin canlıların DNA’larında hassas değişiklikler yapılmasına imkan sağladığı ve birçok alanda kullanıldığı ifade edildi.
